تبلیغات
ایل بهمئی - بهون

بهون

نویسنده :mohammad moradi
تاریخ:سه شنبه 19 مهر 1390-01:05 ب.ظ

« بهون» یا سیاه‌‌چادر خانه ییلاقی بیشتر بهمئی‌‌ ها و خانه قشلاقی پاره‌یی از آنهاست. بهون از موی بز بافته می شود و بافندگان آن زنان و دختران می باشند. هر بهون بامی دارد و دیواری جدا از بام.بام هر چادر از 12 تا 20 «لَتْ» بهم می‌آید. درازای هر «لت» به بزرگی و کوچکی چادر بستگی دارد و بزرگ بودن چادر هم بدست پُری و اعیالواری صاحب آن. دیوار چادر را «لًتْف» می‌نامند که آن را با «سُک»‌های چوبی (میخهای چوبی) به بام می‌دوزند.

« بهون» یا سیاه‌‌چادر خانه ییلاقی بیشتر بهمئی‌‌ ها و خانه قشلاقی پاره‌یی از آنهاست. بهون از موی بز بافته می شود و بافندگان آن زنان و دختران می باشند. هر بهون بامی دارد و دیواری جدا از بام.بام هر چادر از 12 تا 20 «لَتْ» بهم می‌آید. درازای هر «لت» به بزرگی و کوچکی چادر بستگی دارد و بزرگ بودن چادر هم بدست پُری و اعیالواری صاحب آن. دیوار چادر را «لًتْف» می‌نامند که آن را با «سُک»‌های چوبی (میخهای چوبی) به بام می‌دوزند.

هر بهون را با چند دیرک برپا نگاه میدارد. این دیرکها را به گویش بهمئی «سیم» می‌نامند. یک سر هر سیم روی زمین و یک سر دیگرش زیر یک یا دو الوار یا تیری است بنام «تَل» که میان بام گذاشته شده است.     

آرایش درون بهون ساده است و به ذوق وسلیقه زنان جلوه می‌گیرد. چیدن و آویختن پاره‌یی از چیزها در چادر به رسم و سنتی است ایلی و قدیمی.

سیاه چادری در زمستان سرد و یخ بسته

 

در میان چادر تختگاه باریکی است که آن را «تَلْوارِه» می‌‌‌‌‌‌نامند و رویش رختخواب و قالی و خورجین و خردریزهای دیگر زندگی را می‌چینند. شیوه چیدن تلواره چنین است که نخست «خُور» های گندم و آرد را روی تختگاه می‌گذارند به گونه‌یی که دهانه آنها در «عقب چادر» بیفتد. روی خورهای گندم و آرد جاجیمی می‌آویزند تا آنها و انبار زیر تختگاه را در «جلوی چادر» بپوشاند. روی جاجیم «گبه»‌ها و قالی‌ها را می‌چینند و بر آنها جاجیم ها و گلیمهای تاشده را. رختخواب‌ها را که هر شب هنگام خواب به آنها نیاز می‌افتد روی همه می‌گذارند.

درون بهون با چیده شدن تلواره دو بخش می‌شود: بخش «پس بهون» (عقب چادر)، که زنهای خانواده در آن زندگی می‌کنند، و بخش«پیش بهون» (جلوی چادر) که ویژه مردان خانواده است و مهمانان آنها.

نقشی از یک نمد زیبای بهمئی

نقش یک نمد بهمئی

 

«چاله» یا اجاق و تنورخانه در «پس بهون» کنده شده است. در گوشه‌یی از «پس بهون» با «نِیْ چیت» «کُلَ ‌بَریْ» درست می‌‌کنند که جایگاه نگاهداری بره و بزغاله است.

 

کف زمین «پس بهون» لخت است. «تیوری» و «اَیْنَ دوُنْ» و چیزهای کوچک دیگر از تیرکهای پس بهون آویخته می‌شود. کف زمین «پیش بهون» با نمد و گبه و قالیچه پوشانیده می‌شود       و نقش و نگارهای زیبای جاجیمی که روی خورهای گندم تلواره کشیده شده در این بخش جلوه می‌کند.

در تابستان پاره‌یی از بهونها به گونه‌یی افراشته می‌شود که یک پهلوی آن باز است تا نسیم و هوای بیشتری به درون آن بوزد. در این گونه بهون‌ها تلواره در عقب چادر – که پهلوی دیگر آن است – چسبیده به «لتف»، گذاشته می‌شود.

کپر بهمئی‌ها دو گونه است: کپر زمستانی و کپر تابستانی. کپر زمستانی در ییلاق ساخته می‌شود و چون در بهار تابستان بارندگی کم است، آن را فقط از «نی» و «لگوم»می‌سازند.

کپر زمستانی را در قشلاق – و هم در ییلاق – با دقت و استحکام بیشتری می‌سازند، زیرا خانه‌یی است همیشگی و جایی است که برف و باران پائیز وزمستان به روی آن می‌بارد. دیوار کپر زمستانی یا «کَرَّ »از سنگ یا خشت است و بام آن از نی و «لگوم». نی و لگوم را با یکدیگر می‌بافند و نوع بافت آن را «آینه بندی» می‌نامند. تیری چوبی به درازای کپر          در زیر بام افتاده است که آن را «مَلْوَنْدْ»می‌خوانند. ملوند را تیرهایی چوبی که «رک» نامیده می‌شود و سر آنها دوشاخه است، در زیر بام نگاه می دارد. هر کپر سه تا چهار«رک» دارد.تیرکها و چوبهای کوتاهی هم «خَرْپُشْتْ» نام دارد زیر بام افتاده بطوری که یک سر آنها روی ملوند و سر دیگرشان روی دیوار کپر است.

کپر تابستانه

تلواره چیده شده

 

«توُ» یا اتاق، خانه گلین بهمئی‌هاست. «تو» پیشرفته‌ترین خانه‌هایی است که در خاک بهمئی ساخته شده. مصالح بیشتر آنها سنگ و گچ وتیر چوبی است. خانه هر کشاورز یک اتاق داردو یک آغل زمستانی. پاره‌یی هم دو اتاق و یک حیاط. خانه خانها و خانزاد‌گان ساختمانهای بزرگی است همچون قلعه‌ که برروی تپه‌های بلند ساخته شده و مشرف است بر خانه‌های پس افتاده روستائیان.بیشتر این خانه‌ها یک اتاق بزرگ داردکه مهمان‌خانه خان است و چند اتاق معمولی که ویژه زنان و کودکان است. انبار و آغل زمستانی و کفش کن و حیاط هم از بخشهای لازم این گونه ‌خانه‌ها می‌باشد.

کپر زمستانه

 

 

ده نشینی از خود راضی

ده نشینان ایل که در سراسر خاک بهمئی پراکنده‌‌اند شمارشان بسیار کم است. از میان طایفه‌‌های ایل بهمئی، طایفه احمدی بیشتر از همه ده‌نشین دارد. اکثر این ده‌نشینان با آن که ده دوازده سال بیش نیست که از چادر و کوچ بریده و به خانه و ده پناه آورده‌اند، ولی در همین زمان کوتاه توانسته‌اند به زمین و خانه‌‌شان اخت کنند و به زندگی درون خانه گلی دل ببندند، و چون ساکن شده‌اند و ثابت، به آبادی و آبادانی هم علاقه نشان بدهند.

 

بیشتر تخته قاپوشدگان بهمئی در دهستان جایزان گردآمده‌اند.در این دهستان که بیش از هیجده ده دارد، به جز بهمئی های طایفه احمدی، گروهی عرب معروف به « زیدونی» و

« دیلمی» و « مویْسات» و « حُمِدْ» و پاره‌یی ترک قشقایی به نام « لَرْکی» و دسته‌ای

 « چَنْگِلْوائی» و « قنواتی» و « آقاجَری» و « درویش» زندگی می‌کنند. تخته قاپوشدگان دیگر هم در « گل‌زرد»، « کیکاووس»، « ده‌‌تا کایید»، « تل آهنگر»، « باواحمد»،

«سیاشیر»، « تنگ ابْدال»، « سرجوشیر»، « کِلکِی»، «سرلِکَکْ»، «لِکک»، «سنگاب»، «کًتْ» و «و قلعه علا» و …. بسر می‌برند.

نمای دهی با خانه‌ها و کپرهایش

 

زنان و مردان بهمئی در برابر خانه خان شورانگیزتر می‌رقصند

 

ده نشینان «لکک» و «کت» برخلاف جایزانیها، در خرداد ماه برای هواخوری، خانه‌های خود را به کسی می‌سپارند و دهات را رها می‌کنند و با زن و کودک و گاو و گوسفند به ییلاق می‌روند. سه ماه تابستان را در ییلاق می‌گذرانند و در پاییز به ده و خانه خود باز می‌گردند.بهمئی‌هایی هم که ده و خانه‌شان در سردسیر یا همجوار سردسیر است، تابستان از خانه‌های خود بیرون می‌آیند و در نزدیکی ده بر سر تپه یا دامنه‌کوهی، سیاه چادرهای خود را برپا می‌کنند و چند ماهی دور از ده بسر می‌برند.

 

نام طایفه ها، تیره‌ها، زیر تیره‌ها و دهه‌ها در سازمان ایل بهمئی، با در نظر گرفتن امکانات چاپخانه، به گویش محلی نوشته شده است. (صورت فارسی ادبی نامها و بحث و گفتگو درباره آنها در کتاب «ایلها و طایفه‌های کهگیلویه» آورده خواهد شد.)

 

 کشاورزی ماچ

کشاورزی در سرزمین بهمئی چندان رونقی ندارد. یکی برای آن که خاک بهمئی کوهستانی است و دیگر برای آن که هنوز بیشتر ایل بهمئی چادر نشین اند و خانه بدوش. گو این که چند سالی است برخی از چادرنشینان هم زمینی زیر تخم کشیده‌اند و کشت و زرع می‌کنند.   

کشاورزی در خاک بهمئی بیشتر دیمی است و ابزار آن ابتدائی و منحصر به بیل و خیش و گاو و خر. گندمی که در خاک بهمئی می‌روید دو گونه است: «کُولَ» که دانه‌اش درشت و مرغوب است و «نرم» که دانه‌یی ریز و نامرغوب دارد. نانی که از آرد گندم کوله پخته می‌شود سفید وخوش خوراک است و نان گندم نرمه سرخ است و نامطبوع.

در زمینهایی که رودخانه‌یی دارد و آبی فراوان، بجز گندم و جو، برنج نیز کاشته می‌شود. برنج «گرده» و برنج «چلیپا» یا «شهری» .

 

خار و بوته کوه و بیابان می‌تواند اجاق خانه و سیاه‌چادری را بیفروزد و گرم کند

کار و پیشه زنان خیال باطل

کار زنان سنگین‌ترین و دشوار‌ترین از کار مردان است. آنان با دمیدن سپیده از جا بر‌می‌خیزند و تا آفتاب پر می‌دوند و کار می‌کنند. نان می‌پزند. هیمه و بوته از کوه و جنگل می‌آورند. گاوان وگوسفندان را می‌دوشند. آب آشامیدنی خود را از چشمه و رودخانه می‌آورند. پنیر و ماست می‌‌بندند. کره می‌زنند و روغن می‌ گیرند. گاهی هم که فراغتی می‌یابند به کارهای دستی می‌‌پردازند. و همه این کارها همراه با شوهر‌داری و کودک‌پروری و پخت‌وپز وکمک به شوهر در برداشت خرمن، از بام تا شام، آنان را سرگرم می‌کند.

تنها در جشنها و عروسیهاست که زنان فراغتی می‌ یابند تا گرد هم جمع بشوند و چند ساعتی به رقص و شادمانی بپردازند.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
buy cialis usa
جمعه 16 آذر 1397 12:36 ب.ظ

Terrific knowledge. Appreciate it.
cialis generico postepay click now buy cialis brand buying cialis on internet does cialis cause gout cialis uk next day cialis name brand cheap cialis 20 mg effectiveness cialis kaufen wo we like it cialis soft gel achat cialis en itali
buy cialis usa
پنجشنبه 15 آذر 1397 05:25 ب.ظ

Regards! An abundance of write ups!

cialis billig tesco price cialis generic cialis 20mg tablets free generic cialis tadalafilo ou acheter du cialis pas cher how to purchase cialis on line cialis online cialis soft tabs for sale cialis coupon
Cialis pills
چهارشنبه 14 آذر 1397 09:41 ب.ظ

Thanks a lot. Plenty of posts!

viagra or cialis cialis italia gratis low dose cialis blood pressure generic cialis at walmart cialis generika in deutschland kaufen cialis en 24 hora comprar cialis navarr buy cialis online only best offers 100mg cialis cialis therapie
buy cialis uk
چهارشنبه 14 آذر 1397 06:57 ق.ظ

Thanks a lot. Helpful information.
cialis prezzo al pubblico cialis diario compra cialis venta a domicilio generic cialis 20mg uk cialis super acti cialis billig buy original cialis 5 mg cialis coupon printable cialis coupons printable try it no rx cialis
Buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 07:31 ب.ظ

With thanks. Fantastic information.
try it no rx cialis acquisto online cialis pastillas cialis y alcoho cialis mit grapefruitsaft cialis generisches kanada when can i take another cialis cialis online holland look here cialis cheap canada cialis prezzo di mercato generic cialis 20mg tablets
Generic cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 08:36 ب.ظ

You said it nicely..
cialis daily dose generic purchasing cialis on the internet prix de cialis cialis para que sirve cialis lowest price cialis prices in england click here cialis daily uk estudios de cialis genricos cialis generico we use it 50 mg cialis dose
buy tadalafil online
دوشنبه 12 آذر 1397 08:07 ق.ظ

You said it perfectly..
i recommend cialis generico cialis cipla best buy cialis tablets for sale cialis et insomni acquisto online cialis buying cialis overnight acheter cialis kamagra cialis 5mg cialis 5 mg effetti collateral acheter du cialis a geneve
Buy generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 08:08 ب.ظ

Regards, A good amount of knowledge!

generic cialis at walmart cialis online deutschland generic cialis levitra dosagem ideal cialis cialis tablets for sale cialis online cialis prezzo di mercato tadalafil tablets cialis kaufen wo 40 mg cialis what if i take
Generic cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 07:33 ق.ظ

Nicely put. With thanks!
preis cialis 20mg schweiz cialis 30 day sample best generic drugs cialis free cialis cialis price in bangalore cost of cialis cvs cialis bula cialis 30 day trial coupon weblink price cialis canadian cialis
Cialis generic
شنبه 10 آذر 1397 08:21 ب.ظ

Nicely put. Thanks a lot!
cialis 20 mg only now cialis for sale in us preis cialis 20mg schweiz cialis pills in singapore cialis online deutschland cialis free trial only now cialis 20 mg acheter cialis meilleur pri acheter du cialis a geneve buy cialis online legal
Buy cialis
شنبه 10 آذر 1397 07:13 ق.ظ

You revealed this wonderfully!
tadalafilo we like it safe cheap cialis purchasing cialis on the internet generic for cialis cost of cialis cvs cialis 10mg prix pharmaci enter site very cheap cialis generic cialis at walmart cialis 20mg preis cf cialis soft tabs for sale
Buy cialis
جمعه 9 آذر 1397 07:54 ب.ظ

You actually mentioned that really well!
buy original cialis no prescription cialis cheap only best offers 100mg cialis order a sample of cialis calis tadalafilo cialis vs viagra cialis online cialis canada on line cialis dose 30mg
buy cialis online no prescription
جمعه 9 آذر 1397 08:06 ق.ظ

Thanks! A good amount of content.

how much does a cialis cost comprar cialis 10 espa241a cialis tadalafil precios de cialis generico cialis generico en mexico try it no rx cialis overnight cialis tadalafil cialis prices cialis prices in england cialis generisches kanada
Online cialis
پنجشنبه 8 آذر 1397 08:57 ب.ظ

You said it adequately..
cialis kamagra levitra look here cialis order on line prices for cialis 50mg miglior cialis generico acquisto online cialis acheter du cialis a geneve cialis daily dose generic cialis cuantos mg hay cialis qualitat cialis uk
buy cialis online us pharmacy
پنجشنبه 8 آذر 1397 09:21 ق.ظ

Valuable information. With thanks!
prices on cialis 10 mg price cialis wal mart pharmacy cialis without a doctor's prescription estudios de cialis genricos generic cialis soft gels order cialis from india safe dosage for cialis cialis uk cialis side effects dangers only best offers 100mg cialis
buy cheap cialis coupon
چهارشنبه 7 آذر 1397 08:33 ب.ظ

Nicely put. Cheers.
only now cialis 20 mg generic low dose cialis what is cialis cialis patentablauf in deutschland cialis super kamagra 5 mg cialis coupon printable tadalafil cialis 5 mg cialis price in bangalore cialis coupons printable
buy generic cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 08:47 ق.ظ

Good material. Thanks!
generic cialis soft gels overnight cialis tadalafil cialis professional from usa generic cialis tadalafil the best site cialis tablets online prescriptions cialis legalidad de comprar cialis cialis great britain prices for cialis 50mg cialis 5 mg funziona
buy cialis
چهارشنبه 11 مهر 1397 10:53 ق.ظ

Very good facts. Kudos.
cialis kaufen i recommend cialis generico how does cialis work cialis from canada enter site natural cialis buy generic cialis cialis daily dose generic cialis savings card buying cialis on internet buy cialis cheap 10 mg
Buy cialis online
دوشنبه 9 مهر 1397 08:43 ق.ظ

Thank you. I value it!
cialis in sconto cialis pills buy cialis sample pack cialis coupons only best offers cialis use cialis dosage brand cialis generic enter site very cheap cialis cialis generic are there generic cialis
northwest pharmacies
یکشنبه 1 مهر 1397 09:06 ق.ظ

You said it nicely..
buy viagrow online pharmacy canada drugstore online india buy viagra 25mg canadian pharmacies stendra pharmacy canada best drugs for sale usa canada online pharmacy canadian drugstore Northwest Pharmacy
http://viagravipsale.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 08:56 ب.ظ

Thanks a lot! Lots of posts!

cialis pills how much does a cialis cost cialis herbs cialis super kamagra only now cialis for sale in us cilas we choice cialis uk legalidad de comprar cialis prix cialis once a da cialis en mexico precio
buy real viagra cheap
سه شنبه 13 شهریور 1397 03:16 ب.ظ

Reliable tips. Many thanks.
order viagra online buy viagra over the counter online generic viagra pharmacy where to buy real viagra how to buy viagra without seeing a doctor how to get viagra prescription order viagra online no prescription buy viagra forum buy viagra online safe buy cheapest viagra online
cialisonla.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 12:52 ب.ظ

You actually stated it perfectly.
cialis pills price each ou acheter du cialis pas cher prices on cialis 10 mg cialis bula cialis authentique suisse cialis italia gratis cialis online order a sample of cialis cialis arginine interactio where cheapest cialis
cialisda.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 08:36 ب.ظ

You've made your point very well..
cialis generico en mexico cialis online tadalafilo when will generic cialis be available only now cialis for sale in us how to purchase cialis on line cialis daily new zealand chinese cialis 50 mg effetti del cialis look here cialis cheap canada
viagra canada
سه شنبه 23 مرداد 1397 08:21 ق.ظ

Thank you! A good amount of content!

sildenafil buy online uk how do you buy viagra price for viagra buying viagra from canada where can i buy viagra without buy viagra online now buy viagra online uk cheap can you buy viagra at walmart generic viagra online pharmacy buy viagra online overnight
Online cialis
دوشنبه 22 مرداد 1397 11:58 ب.ظ

Thanks, Fantastic information.
cialis 5mg billiger pastillas cialis y alcoho cialis dosage recommendations prices for cialis 50mg buy cheap cialis in uk generic cialis soft gels cialis generic cialis generique cialis rezeptfrei sterreich cialis para que sirve
Cialis generic
دوشنبه 7 خرداد 1397 01:05 ب.ظ

You made your point.
generic cialis 20mg tablets acheter cialis meilleur pri safe site to buy cialis online we use it 50 mg cialis dose achat cialis en itali acheter cialis meilleur pri cialis with 2 days delivery buy name brand cialis on line calis chinese cialis 50 mg
Viagra kaufen
چهارشنبه 5 اردیبهشت 1397 08:00 ب.ظ

Perfectly expressed certainly! !
buy a viagra online online viagra no prescription rx online can i buy viagra online buy viagra china price of viagra tablets viagra cheap no prescription can you buy viagra without prescriptions buy viagra online discount can you buy viagra at the store
Buy generic cialis
شنبه 18 فروردین 1397 09:20 ب.ظ

Regards! Useful stuff!
cialis 20mg preis cf buy generic cialis cialis baratos compran uk cialis generika in deutschland kaufen tadalafil cialis per paypa cialis generico postepay we choice cialis uk low dose cialis blood pressure overnight cialis tadalafil
Cialis 20 mg
یکشنبه 5 فروردین 1397 04:50 ق.ظ

Wow plenty of terrific data!
low dose cialis blood pressure acquisto online cialis generic cialis pill online cialis 20 mg cialis authentique suisse price cialis best cialis 10mg prix pharmaci female cialis no prescription generic cialis 20mg uk i recommend cialis generico
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo