تبلیغات
ایل بهمئی - بهمئی از كهگیلویه تا خوزستان

بهمئی از كهگیلویه تا خوزستان

نویسنده :mohammad moradi
تاریخ:سه شنبه 19 مهر 1390-01:02 ب.ظ

سرزمین بهمئی ازکهگیلویه تا خوزستان

سرزمین بهمئی ازکهگیلویه تا خوزستان خاک بهمئی در سرزمینی افتاده که «کُهْ گیلویه» نامیده می‌شود. کوه گیلویه در جنوب خاک ایران، میان فارس و خوزستان وبختیاری گسترده شده است. خاک بهمئی از شمال می‌زند به سرزمین بختیاری و از شمال باختری به «جانکی» و گرمسیر «چهارلنگ» بختیاری. جنوب خاکش گرمسیر «طیبی» و شهرستان بهبهان است و باخترش شهرستان «رامهرمز» خاور آن هم سردرسیر «طیبی» است.

سرزمین بهمئی را کوههای بلند و دره‌های ژرف و تپه‌ها و دشتهای بی‌‌‌‌شمار پوشانده و چشمه‌سارها سبزین و خرمش کرده‌ است. هوایش سرد است و لطیف، آبش گوارا و سالم.

«مُمْبی»، «تنگ چویل»، «تنگ سولک» (تنگ سرواک)، «چادر دره»، «رود کپ»، «رود تلخ»، «غارن»، (قارون)، «مارخانی» و کوه‌های «برد سپید» (سنگ سپید)، «کوه سیاه»، «برد کوه» (کوه سنگی) و ……که آب و هوایی سرد دارند، جای تابستان بهمئی هاست، و دهستان‌های «کَتْ»، «لِکَکْ»، «بُلفِرِسْ» (ابوالفارس)، «باو احمد» (بابا احمد)، «دیشموک»، «سِیْدون»، «علا»، «واجل»، «تلاور»، (طلاور) و «جایزون» و … که هوای گرم ملایم دارند جای زمستانی ایل بهمئی است.

دامداری فرشته

دام روح زندگی بهمئی است و دامپروری فلسفه زندگی او. برای بهمئی مرگ یک بره چنان گران و غم انگیز می‌افتد که زن یا فرزند دلبندش از او برود. این دام است که افسانه زندگی بهمئی را پدید می‌آورد و او را تا هنگامی که پرتو جانش روشن است در پی خود به کوه و دشت می‌کشاند. از این رو بهمئی به دام مهر می‌ورزد و همچون جان عزیزش میدارد.    

 

دام بهمئی بیش از همه گوسفند و بز است و پس آن گاو. بهمئی گاو و گوسفند و بز را بیشتر برای شیر نگاه میدارد تا گوشت. از شیر آنها ماست و پنیر درست می‌کند و کره می‌زند و روغن می‌گیرد. پشم گوسفند و موی بز هم نزد بمهئی اهمیتی خاص دارد. او از موی بز ریسمان می‌ریسد و سیاه چادر می‌بافد، و از پشم گوسفند قالی و «گبه»و خورجین و چیزهای گستردنی و پوشیدنی و دیگر فراهم میکند.فروش پشم و مو و بافته‌های آن، و فروش فرآورده‌های شیری، و نیز گاو و گوسفند و بز، با کشاورزی کم رونق دهقانان، چرخ اقتصاد زندگی ایل بهمئی را می‌گرداند.

بهمئی خر و اسب و استرهم دارد، ولی کم و اسب کمتر. خر و استر برای باربری و کوچ نگاهداری می‌شود و اسب برای سواری و سوارکاری و رزم. خانها و خانزادگان بهمئی بیش از دیگران اسب دارند و هر خانواده چند سر. این اسبها خانها را در هنگام رزم و گریز سودمند می افتد و زنان و فرزندانشان را در هنگام کوچ و عروسی.

 

 خندهسبزخجالتاسترسماچ

کوچ

بهمئی‌ها چادر نشین‌اند، مگر برخی که چند سالی است ده نشین شده‌اند. سرشت یک زندگی چادر نشینی کوچ است.کوچ چادر نشین حکایتی است از زندگی ابتدائی این شکل نایافتگی زندگی، از طبیعت برهنه و آرام کوه و دشت چنان رنگی ساده وزیبا یافته، که همه رنگهای فریبنده زندگی شهری در برابرش پریده و بی‌رنگ مینماید.

 

چادر نشینان بهمئی چون سرزمین کوهستانی دارند و آب و هوائی متغیر، و نیز چون دامپرورند وناگزیر از یافتن چراگاه‌های تازه، پس ناچارند بکوچند. کوچ بهمئی زمستانی است و تابستانی. در زمستان پیش از آنکه سرما از سرزمین گرمسیریشان برود، سیاه‌چادرهای خود را بر‌ می‌چینند و با آنچه درونش چیده‌اند بر پشت خر و استر و گاهی هم گاو می‌نهند و هر دسته کاروانی ترتیب می‌دهند و دنبال گله وسگ گله‌شان به ییلاق می‌روند. در میان در میان راه هر دسته به دشت یا دامنه کوه یا میان دره‌یی سبز و خرم که برسند، چند روزی سیاه چادرهای خود را در جوارهم برپا می‌کنند و اجاقهایشان را می‌افروزند و زندگی را آنچنان که بوده دنبال می‌کنند. گله و رمه‌شان هم هرسپیده‌دم با کودکان و چوپانان به کوه و دشت می‌رود و همراه با آهنگ‌نی شبانان به چرا می‌پردازد. روزی که چراگاه برهنه شد و گوسفند بی روزی ماند آن روز سیاه چادر ها برچیده می‌شود و کاروانها به راه می‌افتد و می‌رود به جایی که پر نعمت است و سبزین.

کوچندگان به سرزمین ییلاقی رسیدند می‌مانند تا آخرین روزهای تابستان که هوای ییلاق لطیف است وبی‌آزار و زمینش سبز و رویا.

چادر نشینان سیاه‌چادرهای خود را با اسباب خانه بر پشت خر و استر می‌نهند و کاروانی ترتیب می‌دهند و در پی سگ و گله‌شان می‌کوچند.

در بر چیدن سیاه چادر، زن و مرد وکودک وجوان به یکدیگر کمک میکنند.

 

 

این کوچ تابستانی بهمئی بود. چون زمستانی از پائیز آغاز می‌شود. در این فصل گروه‌گروه زندگی خود را جمع می‌کنند و بردوش چهارپایان می‌نهند و به قشلاق باز می‌گردند تا پائیز و زمستان را در سرزمین گرمسیری بگذرانند. بای بای

هر کوچ یک یا چند هفته طول میکشد. در راه کوچ هر دسته از بهمئی جائی را که چادر می‌زند و شبها وروزهایی می‌گذراند «وار» می‌نامد. راه کوچ و وارهای هر گروه کوچنده معین است و مقرر.

چادر نشینانی که همراه با دامپروری کشاورزی نیز می‌کنند،        کوچ تابستانی را پس از برداشت خرمن و دیرتر از دیگران می‌آغازند.

 

تاریخچه و سازمان ایل سوال

بهمئی‌ها درباره تاریخچه ایل خود و چگونگی ایل خود پدید آمدن آن داستانی دارند که تاریخ شکل یافتن ایل بهمئی را به سیصد تا چهار صد سال پیش می‌رساند و نسب مردمش را به لرهای «بهداروند».

داستان چنین است که چهارصد سال پیش مردی «عالی» نام، دختری از بزرگ طایفه سادات را به زنی می‌گیرد. او از این زن پنچ پسر می‌آورد به نامهای بهمن و طیب و یوسف و شیر و خدر. پسرهای او نیز فرزندانی می آورند و پسران ایشان نیزهمچنین. بهمن وطیب و شیر و یوسف و خدر هر یک ایلی تشکیل می‌دهند که «بهمئی» و «تیبی» و «شیرعالی» و «پسوی» و «خدر عالی» یا «خیر عالی» نامیده شدند. این پنج ایل زمانی چند در کنار هم به صلح و صفا، در سرزمینی که امروز خاک بهمئی‌اش نامیده‌اند، زندگی کردند.روزگار خوشی و آشتی آنها دیری نپائید. روزی بهمئی‌ها جای زندگی را تنگ دیدند و چراگاه را تنگتر، پس بهانه ساز کردند و ناسازگاری آغاز با ایلهای دیگر که روزگاری با هم احساس خویشی می‌کردند و همخونی، برهم زدند. آشوبی بپا شد و زد و خوردی سخت میانشان در گرفت. سویی بهمئی‌ها بودند، سوی دیگر شیریها با طیبی‌ها و یوسفی‌ها و خدریها. طیبی‌ها تاب نیاوردند، ناچار با بهمئی‌ها از در دوستی آمدند، شیریها و دیگران که در رزم استوار بودند و در انتقام کینه‌کش، جنگیدند تا نیرویشان و تاب ایستادگیشان رفت. ناگزیر سرزمین خود را برای بهمئی‌ها واگذاشتند و بجایی رفتند که آسایشی داشت و زمینی گسترده و بی‌رقیب.

امروز شیریها و خدریها پراکنده‌اند و بی‌نشان. یوسفی‌ها هم طایفه‌یی هستند از ایل بهمئی و بهمئی‌ها هم ایلی بزرگ و در خور نام و نشان.

هسته سازمانی ایل بهمئی یک «بهون» است. «بهون» سیاه چادری است که درونش یک خانواده زندگی می‌کند با یک «چاله» (اجاق) روشن. این خانواده پدر و مادر را با فرزندانی که زناشویی نکرده‌اند دربر می‌گیرد. گاهی نیز خواهر یا مادر پدر را.

چند بهون را که در تکه خاکی گردهم افراشته‌اند یک «‌مال» یا یک «آوادی» (آبادی) می‌خوانند. خانواده‌های یک آبادی همه با یکدیگر خویشاوندند و مردانشان از یک پدر و یک نیا.

چند مال یک «دهه» را پدید می‌آورد که ده تا پنجاه بهون دارد. دهه‌ها «تیره» و تیره‌ها «طایفه» را تشکیل می‌دهند.

ایل بهمئی سه طایفه دارد. «احمدی» و «مهمدی» (محمدی) و «الادینی» (علاءالدینی). احمد و محمد برادر بودند و پسران «بهمن». بهمن هم پسر «عالی» بود و پی گذار ایل بهمئی. محمد پسری داشت «میسا» (موسی) نام و میسا هم   چهار پسر به نامهای «علا» و «خلیل» و «نری» و «مهمد» از فرزندان علا و آل تبارش طایفه «الادینی» پدیدآمد، و از این روی از دو طایفه دیگر ایل بهمئی تازه‌تر و جوانتر است.

خلیل تیره‌یی تشکیل داد به نام «خلیلی» از طایفه «مهمدی». نری هم تیره‌ای به نام «نریمیسا» (نری پسر موسی) که پراکنده‌اند در سه طایفه «مهمدی» و «احمدی» و «الادینی». از مهمد هم در طایفه «الادینی» تیره «مهمد میسا» (محمد پسر موسی) درست شد. چشم

ایل بهمئی بجز این سه طایفه،طا‌یفه یی هم به نام «یسوی» (یوسفی) دارد. این طایفه زمانی ایلی بوده و با سازمانی و ویژگیهای جداگانه‌یی. با گذشت زمان و بسبب جنگ و زد و خوردهای ایلی، «یسوی» تحلیل رفت و کوچک شد و امروز طایفه‌یی است «کناری» از ایل بهمئی و در زیر نفوذ و قدرت آن.

طایفه احمدی خود دو طایفه‌ شد. «بیجنی» (بیژنی) و «جلالی» بیژن و جلال فرزندان احمد بودند. طایفه بیجنی دوازده تیره دارد و طایفه جلالی چهار تیره. هر یک از این تیره ها چند تیره کوچک و چند دهه دارند. پاره‌‌یی از تیره‌های دو طایفه بیجنی و جلالی که کوچک و کم جمعیت‌اند تنها چند دهه را در بر می‌گیرند.

طایفه احمدی هفت تیره ‌«کناری» نیز دارد که خودی نیستند و از ایل یا طایفه یا جایی دیگر آمده‌اند. از این هفت تیره سه تیره سیدند و یک تیره شیخ و خادم امامزاده «بابا احمد». سه تیره دیگر «مالخانی» و «نریمیسا» و «آهنگر» است.

مالخانی‌ها در دستگاه خانهای ایل بهمئی خدمت می‌کنند و به همین سبب آنها را «مال‌خانی» (مال: خانه و آبادی) یا «عمله» می‌خوانند. تیره نریمیسا از همان نریمیسای طایفه مهمدی است وتیره «آهنگر» از چلنگران ایل بهمئی بوده‌اند.

طایفه «مهمدی» پنج تیره و طایفه «الادینی» هشت تیره دارد وهر یک چند تیره «کناری». تیره‌ها و دهه‌های طایفه الادینی بیش از طایفه‌های دیگر ایل بهمئی است.

 

سرپرستی مشغول تلفن

پدر خانواده بزرگ یک بهون است وکاردانترین و سالخورده‌ترین پدرها «ریش سپید» یک مال یا آبادی. دهه هم ریش سپید دارد ولی تیره «کدخدا».ریش سفید را پیرمردان دهه بر می‌گزینند. در گزینش او کدخدا و خان هم دست دارند. ریش سفید مردی است دانا و شایسته و از خواسته ‌های این جهانی به اندازه‌یی دارد که بتواند بیش از دیگران مهمان به چادر خود ببرد و از آنها پذیرائی کند.

کدخدا را «خان» برمی‌گزیند. «خان» بزرگ وسرپرست طایفه است. کدخدایان مردانی کاربر وپخته‌اند، و همین پختگی، آنان را به کدخدایی نشانیده. کدخدایانی نیز هستند که کدخدایی را از پدر به ارث برده‌اند .

خانی در هرطایفه دریک خانواده توانگر و نیرومند، می‌گردد. به این معنا که خانهای هر طایفه مقام خانی را از پدر یا برادر بزرگ خود می‌گیرند و پس از خود به پسر یا برادرشان می‌سپارند. اگر خانواده خانی بی‌مرد شود یا تنگدست و ناتوان، یا ناشایست، مردی از خانواده‌یی دیگر که نیرومند است و ثروتمند به مقام خانی میرسد. خانهای ایل بهمئی همه با یکدیگر خویشند و همه از یک نیا.

خانها نیز بزرگی دارند . اوسالار ایل است و «ایلخان» نامیده می‌شود. ایلخان با قدرت وسیاست وتدبیر توانسته است از میان خانهای ایل بهمئی برگزیده شود. ایلخان کنونی ایل بهمئی آقای محمدعلی خلیلی است. مردی است پنجاه ساله و آرام وخوش‌رو. پیش از او و پس از مرگ پدرش - «حسین‌خان» - دوازده سال ایل بهمئی ایلخان نداشت و اکنون بیست سال می‌شود که او ایلخانی می‌کند.

خانه هورا

بهمئی‌‌‌ها چند گونه خانه‌‌ دارند « اشّکفّتّ»، « بُهّون» « کَپَرّ» و « توُ». ابتدایی‌‌ ترین و طبیعی‌ ترین آنها « اشکفت» است. اشکفتها غارهایی است در دل کوه و بیشتر در سرزمین ییلاقی ایل بهمئی، که در پناه آن تنگدسترین مردم آن ایل آرام می‌‌گیرند.




داغ کن - کلوب دات کام
نظرات() 
olej CBD
دوشنبه 19 آذر 1397 06:51 ق.ظ
Its like you learn my mind! You appear to grasp so
much about this, such as you wrote the guide in it or something.

I feel that you just can do with some percent to drive the message home a bit, however other than that, that is great blog.
An excellent read. I will certainly be back.
Cialis 20 mg
جمعه 16 آذر 1397 08:14 ق.ظ

Thank you, I value it!
free cialis cialis 5mg brand cialis nl buy generic cialis tadalafil generic where to buy cialis in ontario only now cialis for sale in us look here cialis cheap canada cialis kaufen link for you cialis price
Cialis generic
پنجشنبه 15 آذر 1397 01:05 ب.ظ

Effectively spoken indeed! .
generic cialis at walmart cialis daily generic cialis pill online buy cialis online cialis 30 day sample 40 mg cialis what if i take prix de cialis cialis arginine interactio price cialis best cialis para que sirve
buy cheap cialis no prescription
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:59 ب.ظ

With thanks! Numerous facts.

cialis professional yohimbe precios cialis peru cialis 5 mg scheda tecnica cialis kaufen wo tadalafil 5mg cialis tadalafil cialis professional from usa cialis price thailand cipla cialis online prices on cialis 10 mg
Cialis canada
چهارشنبه 14 آذر 1397 04:20 ق.ظ

Kudos, A lot of data!

cialis canada buying cialis on internet we use it cialis online store cialis generico buy online cialis 5mg cialis for bph cialis dose 30mg cialis y deporte opinioni cialis generico cialis kaufen wo
Generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 05:12 ب.ظ

Fine posts. Thanks!
import cialis cialis generika in deutschland kaufen cost of cialis cvs buy cialis online nz overnight cialis tadalafil cialis 5 mg scheda tecnica click now cialis from canada cialis 5 mg cialis tadalafil prescription doctor cialis
where to buy cialis online
سه شنبه 13 آذر 1397 05:54 ق.ظ

Nicely put. Many thanks.
does cialis cause gout cialis pills buy name brand cialis on line cialis 05 generic cialis 20mg tablets i recommend cialis generico look here cialis cheap canada canadian discount cialis cialis sicuro in linea dose size of cialis
Cialis online
دوشنبه 12 آذر 1397 05:50 ب.ظ

Very good info. Regards.
cialis baratos compran uk cialis sicuro in linea cialis pills boards cialis canada on line buy online cialis 5mg cialis billig brand cialis nl tadalafil 5mg costo in farmacia cialis only now cialis 20 mg
sallyhume839.wordpress.com
دوشنبه 12 آذر 1397 02:16 ب.ظ
It'ѕ also possible to have inexperіenced tea or raspberry leaf tea.
Cialis prices
دوشنبه 12 آذر 1397 05:35 ق.ظ

Nicely put. Cheers.
order a sample of cialis look here cialis cheap canada tadalafilo generic cialis review uk achat cialis en itali cuanto cuesta cialis yaho prices on cialis 10 mg prezzo cialis a buon mercato pastillas cialis y alcoho cialis coupons
Buy cialis
یکشنبه 11 آذر 1397 05:19 ب.ظ

Thanks a lot, I value this!
acheter du cialis a geneve tadalafil 10 mg cialis prices compare prices cialis uk canada discount drugs cialis link for you cialis price generic cialis buy cialis online buy original cialis buy cialis online
buy cialis medication
یکشنبه 11 آذر 1397 05:10 ق.ظ

You explained this fantastically!
weblink price cialis canadian discount cialis cialis generico online venta cialis en espaa cialis tablets cialis rckenschmerzen cialis 5 mg funziona link for you cialis price cialis rezeptfrei sterreich cialis 5 mg
Generic cialis
شنبه 10 آذر 1397 05:49 ب.ظ

Valuable advice. Kudos.
cialis 05 we like it safe cheap cialis cialis soft tabs for sale cialis patent expiration can i take cialis and ecstasy buy name brand cialis on line cialis uk compare prices cialis uk buy original cialis precios cialis peru
Buy cialis
شنبه 10 آذر 1397 04:47 ق.ظ

Valuable write ups. Cheers.
cialis therapie generic cialis pill online cialis generisches kanada order generic cialis online cialis 10mg prix pharmaci cialis tablets for sale generic cialis tadalafil cialis mit grapefruitsaft cialis herbs cialis 30 day trial coupon
Cialis online
جمعه 9 آذر 1397 05:31 ب.ظ

Very good content. With thanks.
cialis 20mg preis cf prescription doctor cialis legalidad de comprar cialis enter site 20 mg cialis cost buy online cialis 5mg tadalafil 5mg we choice cialis uk cialis kaufen cheap cialis tarif cialis france
Generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 05:46 ق.ظ

Kudos, Ample info.

cialis online if a woman takes a mans cialis cialis 100 mg 30 tablet estudios de cialis genricos buy cialis sample pack enter site 20 mg cialis cost buy cheap cialis in uk cialis official site generic cialis levitra usa cialis online
where to buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:26 ب.ظ

Lovely info. Thanks a lot.
enter site natural cialis cialis herbs deutschland cialis online cialis tadalafil online tadalafil 20 mg calis cialis vs viagra cialis prezzo di mercato cialis for sale south africa cialis online holland
Cialis 20 mg
پنجشنبه 8 آذر 1397 06:37 ق.ظ

Nicely put. Thank you.
cialis prezzo in linea basso callus click now buy cialis brand cialis ahumada cialis 100mg suppliers cialis online cialis herbs cialis taglich where to buy cialis in ontario cialis generika in deutschland kaufen
Buy generic cialis
چهارشنبه 7 آذر 1397 05:37 ب.ظ

You actually expressed it perfectly!
when can i take another cialis cialis generico en mexico legalidad de comprar cialis warnings for cialis cialis generika we recommend cialis info we like it safe cheap cialis cialis generico cialis billig cialis 5mg billiger
Cialis 20 mg
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:01 ق.ظ

Wow many of great data.
cialis australia org online prescriptions cialis interactions for cialis cialis baratos compran uk order cialis from india trusted tabled cialis softabs cialis pills boards cialis tablets australia tadalafil generic calis
https://forums.adobe.com/people/carrietolmer688
سه شنبه 29 آبان 1397 04:57 ب.ظ
Cumpara Raspberry Pi 3 Model B 1 Gb RAM de la eMAG!
welche tabletten zum abnehmen
شنبه 26 آبان 1397 08:53 ق.ظ
Can you tell us more about this? I'd love to find out some
additional information.
raspberry pi 3 харьков
جمعه 11 آبان 1397 03:49 ق.ظ
Raspberry Clafouti Recipe + Bigger Image.
health related affiliate programs
سه شنبه 24 مهر 1397 04:27 ق.ظ
I'm not sure exactly why but this web site is loading extremely slow for me.
Is anyone else having this issue or is it a problem on my
end? I'll check back later on and see if the problem still exists.
Cheap NBA Jerseys China
دوشنبه 23 مهر 1397 06:02 ق.ظ
He [url=http://www.wholesalechinaauthenticjerseys.us.com/]Cheap Jerseys From China[/url] [url=http://www.jerseyscheap.biz/]NFL Jerseys Supply[/url] loses his team and his wife's support
Cheap NBA Jerseys China http://www.nfljerseyswholesale.org/
China NFL Jerseys
دوشنبه 23 مهر 1397 05:57 ق.ظ
NASHVILLE, Tenn. (AP) 锟?The Tennessee Titans have agreed to terms with four of their draft picks.
China NFL Jerseys http://www.cheapnflclassicjerseys.com/
schnell abnehmen tabletten erfahrungen
جمعه 20 مهر 1397 05:02 ب.ظ
I was able to find good information from your content.
Buy cialis online
سه شنبه 10 مهر 1397 10:01 ب.ظ

Great stuff. Thanks!
200 cialis coupon i recommend cialis generico viagra cialis levitra buy brand cialis cheap cialis super acti cialis 5mg when will generic cialis be available cialis kaufen wo how much does a cialis cost cialis name brand cheap
where to buy cialis online
یکشنبه 8 مهر 1397 10:33 ب.ظ

Nicely put. Kudos!
cialis et insomni cialis daily new zealand cialis vs viagra cialis para que sirve cialis for sale cialis en 24 hora wow cialis tadalafil 100mg 5 mg cialis pharmacie en ligne cialis authentique suisse precios cialis peru
canadian pharmacies online prescriptions
یکشنبه 1 مهر 1397 03:05 ق.ظ

You mentioned it superbly!
canada medications information buy viagrow pro good canadian online pharmacies online pharmacies of canada canadian pharmaceuticals stocks northwest pharmacies mail order good canadian online pharmacies cialis canadian pharmacy canadian prescription drugstore canadian discount pharmacies in ocala fl
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر


نمایش نظرات 1 تا 30


Admin Logo
themebox Logo